Porsche 917/30

Porsche 917/30

  • 1100 KM
  • 1110 Nm
  • 2.2 s
  • 409 km/h
Przybliżony czas czytania: 5 minut i 20 sekund.

Debiutujące w 1969 roku Porsche 917 zapoczątkowało serię niepokonanych maszyn z Zuffenhausen. Już w 1970 roku udoskonalona wersja 917K zmiażdżyła rywali podczas wyścigu w Le Mans, a indentycznie rewelacyjny wynik udało się powtórzyć rok później. Zapewne 917K zwyciężałoby jeszcze więcej razy, jednak na przeszkodzie stanęła FIA, która wprowadziła limit pojemności wynoszący 3 litry. To dyskwalifikowało 917, napędzane pięciolitrowym bokserem o dwunastu cylindrach. Mistrzowie z Zuffenhausen niezwłocznie rozpoczęli pracę nad mniejszą jednostką o sześciu cylindrach, która zadebiutowała w modelu 935, jednak z oczywistych względów tych prac nie dało się wykonać w mgnieniu oka. A co w międzyczasie?

Otóż Porsche zdecydowało się wykorzystać potencjał 917 w ówczesnej Grupie 7, którą można określić trzema słowami: prawie bez ograniczeń. Ścigały się tam leciutkie potwory o niebotycznych mocach. Były zwycięzca Le Mans stanowił znakomitą bazę do stworzenia takiej maszyny. W 1971 roku zadebiutowała pierwsza odmiana - 917/10 (na czarno-białym i grupowym zdjęciu), która przetarła szlaki dla prawdziwej bestii o kryptonimie 917/30. Oba samochody posiadają niemal taką samą strukturę nośną, zawieszenie czy nadwozie, różnią się natomiast silnikami. Skupmy się zatem na tym mocniejszym. Przy jego budowie Porsche zostało wsparte przez Audi, a także amerykański zespół wyścigowy Penske Racing.

Solidna, aluminiowa rama 917 pozostała, natomiast jego eleganckie, opływowe nadwozie zostało zastąpione czymś, co z profilu przypomina pocisk z wielkim spojlerem. Poszycie nadwozia zostało wykonane z włókna węglowego i kevlaru, dzięki czemu pojazd waży tyle co nic, bo zaledwie 850 kg.

Kierowca został upchnięty w niecce na środku sanichodu, a do dyspozycji otrzymał wyścigowe minimum czyli metalowy, kubełkowy fotel, kierownicę, dźwignię zmiany biegów i kilka przełączników. Poskąpiono nawet owiewki, która przy prędkościach osiąganych przez ten wóz miałaby niebagatelne znaczenie. 917/30 to niechlubny przykład jak w latach siedemdziesiątych przejmowano się bezpieczeństwem kierowców wyścigowych. Niski profil maszyny nie jest uzupełniony żadnym pałąkiem, co oznacza że podczas dachowania pierwszą rzeczą, która zetknie się z asfaltem będzie głowa zasiadającego za sterami. Na szczęście nic takiego nigdy nie miało miejsca. Pod opływowym nadwoziem upchnięto zbiornik paliwa o pojemności aż 400 litrów, który wystarczał na przejechanie całego wyścigu o długości 200 mil.

Od bezpieczeństwa daleko ważniejsze było osiągi, a w tej kwestii 917/30 nie miał sobie równych, jako dowód wystarczy podać że stosunek mocy do masy był lepszy niż w przypadku współczesnych bolidów Formuły 1. Już suche liczby zapierają dech w piersiach. Prędkość maksymalna grubo przekracza 400 km/h, a przyspieszenie do setki zajmuje... 2,2 sekundy!

Bezpośrednio za miejscem kierowcy pracuje tu płaskie V12. W modelu 917/10 miał on pojemność 4,5 litra i rozwijał około 950 koni, co okazało się mocą niewystarczającą. Dlatego też w 917/30 pojemność wzrosła do 5,4 litra, a moc do niebotycznych 1100 koni mechanicznych. Tak oficjalnie podawał producent, nieoficjalnie chodziły słuchy że samochód może rozwijać nawet 1500 koni (powszechną praktyką było zwiększenie ciśnienia doładowania na czas kwalifikacji). Uzyskanie takiej mocy nie byłoby możliwe bez turbodoładowania, dlatego też silnik wspomagały dwie turbinki firmy Eberspacher. Motor kręcił się maksymalnie do 8 tysięcy obrotów, a przy 6,4 tysiącach rozwijał moment obrotowy przekraczający 1100 Nm. Do przeniesienia napędu na tylną oś wykorzystano 4-biegową skrzynię ręczną oraz dyferencjał z ograniczonym poślizgiem.

Samochód został stworzony dla jednego kierowcy i także po części przez niego. Mark Donohue jako absolwent "polibudy" wziął udział w projektowaniu zarówno "trzysziestki", jak również jego poprzednika, 917/10, był także głównym kierowcą testowym. Donohue zaproponował między innymi zastosowanie kanałów, które kierowały powietrze wprost na tarcze hamulcowe. Dzięki jego staraniom 917/30 prowadził się zdecydowanie lepiej od narowistego 917/10.

Przed rozpoczęciem współpracy z Porsche, Donohue ścigał się w wyścigach Can-Am, jak również w formule NASCAR oraz Indy. Znakomicie poradził sobie z mocą 917/30. Żółto-granatowy bolid zdominował północnoamerykańską serię Can-Am nie pozostawiając rywalom cienia szans, przy okazji bijąc rekordy okrążeń. W sezonie 1973 Can-Am Killer, jak mówiono o Porsche, wygrało wszystkie wyścigi.

Doszło do sytuacji, jaką obserwujemy teraz w rajdach WRC, zdominowanych przez Sebastiana Loeba. Brak zaciekłej walki uczynił zawody mniej ciekawymi, kibice i sponsorzy zaczęli odchodzić. Organizatorzy postanowili zatem pozbyć się dominatora, wprowadzając limit zużycia paliwa, który dyskwalifikował 917. Te zmiany prawne zostały wprowadzone w 1974, natomiast ostatni wyścig, w którym wystartował legendarny wóz odbył się rok później. 917/30 przeszło na emeryturę, w przeciwieństwie do swojego kierowcy. Mark Donohue zdecydował się na starty w Formule 1, co niestety zakończyło się tragicznie. 17 sierpnia 1975 podczas GP Austrii bolid Amerykanina uderzył w słup podpierający reklamowy banner, rozlatując się w drobny mak. Odłamki zabiły jednego z porządkowych, tymczasem kierowca opuścił rumowisko o własnych siłach, niestety wkrótce po przewiezieniu do szpitala zapadł w śpiączkę i zmarł 19 sierpnia.

Kibice do dzisiaj nie zapomnieli o wielkim kierowcy, a jedną z najwspanialszych pamiątek po nim jest bolid wespół, z którym tworzył niepokonany team. Porsche 917/30 jest obecnie wystawione w Muzeum Porsche w Zuffenhausen.

Tekst: Piotr Talik

[Ostatnia aktualizacja: 07.11.2008]
Skomentuj na forum
Dźwięk silnika Galeria (zdjęć: 21) Zdjęcia: Porsche, RM Auctions, Newspress Dane techniczne i osiągi
Rocznik1973
Typwyścigowe
SILNIK i NAPĘD
SilnikV12 180° twin turbo
Położeniecentralne
Pojemność5374 cm³
Moc1100 KM
Moment obr.1110 Nm
Napędtył
Skrzynia biegówmanual 4
WYMIARY
Masa850 kg
Długość4560 mm
Szerokość2100 mm
Wysokość1080 mm
Rozstaw osi2500 mm
Rozstaw kół przód/tył1668/1564 mm
OSIĄGI
0-100 km/h2.2 s
0-200 km/h5.3 s
Prędkość maksymalna409 km/h
Inne prezentacje